Yếu tố	Nội dung
Từ vựng	败 (Phồn thể: 敗)
Pinyin	bài
Cấp độ HSK	HSK6 (từ ghép: 败坏, 失败)
Bộ thủ	贝 (bèi – tiền, vỏ sò)
Số nét	8 nét
Hán Việt	Bại
Loại từ	Động từ, Tính từ, Danh từ

Chữ 败 là một chữ Hán thuộc nhóm Hình thanh (形声字). Về cấu tạo:

Bộ hình 贝 (bèi – tiền, vỏ sò): Bên trái (trong phồn thể là 貝), biểu thị ý nghĩa liên quan đến của cải, tài sản.
Phần thanh 攵 (pū – đánh nhẹ): Bên phải, gợi ý về hành động.

Nghĩa gốc của chữ "败" là "phá hủy, làm hư hỏng" – cụ thể là phá hủy của cải (贝) bằng hành động (攵). Về sau, chữ này mở rộng thành các nghĩa: thua trận, thất bại, hư hỏng, suy tàn – trái ngược hoàn toàn với 成 (thành) .

2. NĂM NHÓM NGHĨA CHÍNH CỦA "败"

Chữ "败" có nhiều tầng nghĩa, từ cụ thể đến trừu tượng, đều xoay quanh ý niệm tiêu cực, hư hỏng, mất mát:

STT	Nhóm nghĩa	Giải thích	Ví dụ
1	Thua, thất bại (trong thi đấu, chiến tranh)	Đối lập với 胜 (thắng) hoặc 成 (thành)	失败 (thất bại), 胜败 (thắng bại)
2	Làm hỏng, làm hư, phá hoại	Hành động làm hư hỏng điều gì đó (cả cụ thể lẫn trừu tượng)	败坏 (bại hoại, hủy hoại)
3	Hư hỏng, thối rữa (thức ăn)	Đồ ăn bị ôi thiu, không còn ăn được	腐败 (hư hỏng, thối nát)
4	Suy tàn, suy bại	Đi từ thịnh vượng sang suy yếu	衰落, 凋败
5	Thua lỗ (trong kinh doanh)	Mất tiền, làm ăn thất bại	败家 (phá sản gia đình)

3. TỔNG HỢP TỪ VỰNG HSK6 CÓ CHỨA "败"

Dưới đây là danh sách các từ ghép cấp độ HSK6 có chứa chữ "败".

3.1. Từ ghép trọng tâm (HSK6)

Từ vựng	Pinyin	Loại từ	Ý nghĩa	Mức độ quan trọng
败坏	bàihuài	Động từ / Tính từ	Làm hỏng, bại hoại, suy đồi (đạo đức, phong tục)	Rất phổ biến (HSK6)
失败	shībài	Động từ / Danh từ	Thất bại, không thành công	Phổ biến nhất (HSK4-5)
腐败	fǔbài	Tính từ / Động từ	Tham nhũng, hư hỏng, thối nát (chính trị, đạo đức, thức ăn)	HSK6
击败	jībài	Động từ	Đánh bại, chiến thắng (đối thủ)	HSK6
打败	dǎbài	Động từ	Đánh bại, thua (kẻ địch)	HSK6

3.2. Từ ghép mở rộng

Từ vựng	Pinyin	Ý nghĩa	Ghi chú
成败	chéngbài	Thành công hay thất bại, thành bại	Cặp từ đối lập quan trọng
胜败	shèngbài	Thắng hay thua, thắng bại	Dùng trong thể thao, chiến tranh
败类	bàilèi	Kẻ bại hoại, đồ xấu xa (trong một tập thể)	Chỉ người
败笔	bàibǐ	Nét vẽ hỏng, điểm sai sót	Dùng trong nghệ thuật, văn học
败家	bàijiā	Phá sản, làm hỏng gia đình	败家子 (con hư hỏng, phá của)
淘汰	táotài	Đào thải, loại bỏ	Thường gặp trong cạnh tranh

4. PHÂN TÍCH CHI TIẾT TỪNG NGHĨA & VÍ DỤ

4.1. 失败 (shībài) – Thất bại

Đây là từ phổ biến nhất có chứa "败", xuất hiện trong hầu hết mọi ngữ cảnh từ thi cử đến kinh doanh .

Ví dụ 1: 这次高考他又落榜了，我的心情很沉重。
Pinyin: Zhè cì gāokǎo tā yòu luòbǎng le, wǒ de xīnqíng hěn chénzhòng.
Dịch: Kỳ thi đại học lần này anh ấy lại trượt, lòng tôi rất nặng nề.

Giải thích: "落榜" (trượt thi) là một dạng thất bại trong học tập .

Ví dụ 2: 做事不讲策略的话，只会失败。
Pinyin: Zuòshì bù jiǎng cèlüè de huà, zhǐ huì shībài.
Dịch: Làm việc không tính toán chiến lược thì chỉ có thất bại .

4.2. 败坏 (bàihuài) – Làm hỏng, bại hoại – Trọng tâm HSK6

Từ "败坏" nằm chính thức trong danh sách từ vựng HSK6 . Từ này được dùng để chỉ hành động hoặc kết quả làm hư hỏng, suy đồi, thường đi với các danh từ trừu tượng như đạo đức, phong tục, danh dự.

Ví dụ 1 (Hủy hoại danh dự): 他为了得到权力不惜败坏自己的名声。

Pinyin: Tā wèile dédào quánlì bùxī bàihuài zìjǐ de míngshēng.

Dịch: Hắn ta không tiếc hủy hoại danh tiếng của mình để có được quyền lực.

Ví dụ 2 (Suy đồi đạo đức): 社会风气如果败坏，就会引发很多问题。

Pinyin: Shèhuì fēngqì rúguǒ bàihuài, jiù huì yǐnfā hěnduō wèntí.

Dịch: Nếu phong tục xã hội suy đồi (bại hoại), sẽ gây ra rất nhiều vấn đề.

4.3. 腐败 (fǔbài) – Tham nhũng, hư hỏng, thối nát

"腐败" có hai tầng nghĩa quan trọng. Một là nghĩa đen (đồ ăn thối), hai là nghĩa bóng (tham nhũng chính trị) .

Ví dụ 1 (Thức ăn hỏng): 夏天食物容易腐败，最好放进冰箱里。

Pinyin: Xiàtiān shíwù róngyì fǔbài, zuì hǎo fàngjìn bīngxiāng lǐ.

Dịch: Mùa hè thức ăn dễ bị hư hỏng, tốt nhất nên cho vào tủ lạnh.

Ví dụ 2 (Tham nhũng): 政府严厉打击腐败行为。

Pinyin: Zhèngfǔ yánlì dǎjī fǔbài xíngwéi.

Dịch: Chính phủ nghiêm khắc trấn áp các hành vi tham nhũng.

4.4. 击败 / 打败 (jībài / dǎbài) – Đánh bại

Cả hai từ này đều có nghĩa là "đánh bại đối thủ", nhưng có sắc thái khác nhau.

Ví dụ (击败 – chính thức, trang trọng hơn): 我们的球队在决赛中击败了强劲的对手。

Pinyin: Wǒmen de qiúduì zài juésài zhōng jībài le qiángjìng de duìshǒu.

Dịch: Đội bóng của chúng tôi đã đánh bại đối thủ mạnh trong trận chung kết.

4.5. 成败 (chéngbài) – Thành bại

"成败" là cặp từ trái nghĩa đi cùng nhau, chỉ "thành công hay thất bại" .

Ví dụ: 工作的成败取决于团队的协作。

Pinyin: Gōngzuò de chéngbài qǔjué yú tuánduì de xiézuò.

Dịch: Thành bại của công việc phụ thuộc vào sự phối hợp của cả đội.

5. THÀNH NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN "败" (HSK6)

Thành ngữ	Pinyin	Ý nghĩa	Giải thích nhanh
半途而废	bàntú ér fèi	Nửa chừng bỏ dở	Bắt đầu nhưng không hoàn thành, thất bại vì thiếu kiên trì
拔苗助长	bámiáo zhùzhǎng	Nóng vội, đốt cháy giai đoạn	Làm sai phương pháp dẫn đến thất bại
骄兵必败	jiāobīng bìbài	Quân kiêu tất bại	Kiêu ngạo sẽ dẫn đến thất bại
一败涂地	yībài túdì	Thất bại hoàn toàn	Thua đến mức không thể vực dậy

6. PHÂN TÍCH CÁCH NHỚ "败"

6.1. Phương pháp Chiết tự – Hình ảnh "phá hủy của cải"

败 (敗) = 贝 (tiền, của cải) + 攵 (tay cầm gậy đánh)

Hình ảnh liên tưởng:

"Hãy tưởng tượng bạn có một khối tài sản (贝). Một người cầm gậy (攵) đến đập phá, làm hỏng khối tài sản ấy. Hành động phá hủy của cải đó chính là 败 (bại) – thất bại, hư hỏng, mất mát."

Mẹo nhớ nhanh:

Hình ảnh gốc	Liên tưởng	Từ vựng
贝 (tiền) bị 攵 (đập phá)	Mất tiền, phá sản	败家 (phá sản)
Thành quả (成) bị phá hủy	Không đạt được kết quả	失败 (thất bại)
Đạo đức bị "đập phá"	Suy đồi, hư hỏng	败坏 (bại hoại)

6.2. Cặp từ trái nghĩa quan trọng – "成" (chéng) vs "败" (bài)

Đây là cặp từ đối lập cơ bản nhất, rất phổ biến trong thành ngữ và văn viết:

Chữ	Nghĩa	Từ ghép	Ý nghĩa
成 (chéng)	Thành công, hoàn thành	成功 (thành công)	Đạt được kết quả tốt
败 (bài)	Thất bại, hư hỏng	失败 (thất bại)	Không đạt được, bị phá hủy

Mẹo nhớ: 成 (thành) như xây dựng, 败 (bại) như phá hủy.

6.3. Phân biệt "败" (bài) và "失" (shī)

Cả hai đều liên quan đến mất mát, nhưng khác nhau:

Tiêu chí	败 (bài)	失 (shī)
Trọng tâm	Kết quả (thua, hỏng)	Hành động (đánh mất)
Ví dụ	失败 (thất bại)	失去 (mất đi)
Phạm vi	Thiên về đánh giá kết quả	Thiên về hành động, trạng thái

7. VÍ DỤ CÂU HSK6 TỔNG HỢP

Ví dụ 1: 失败 (Thất bại)

Câu: 在最有把握的环节上失败，就叫做"阴沟里翻船"。

Pinyin: Zài zuì yǒu bǎwò de huánjié shàng shībài, jiù jiàozuò "yīngōu lǐ fān chuán".

Dịch: Thất bại ở khâu có độ nắm chắc nhất thì gọi là "lật thuyền trong mương nhỏ" .

Ví dụ 2: 败坏 (Hủy hoại) – HSK6

Câu: 网络谣言会严重败坏社会风气，必须加以治理。

Pinyin: Wǎngluò yáoyán huì yánzhòng bàihuài shèhuì fēngqì, bìxū jiāyǐ zhìlǐ.

Dịch: Tin đồn trên mạng có thể nghiêm trọng hủy hoại/hư hỏng thuần phong mỹ tục xã hội, cần phải được kiểm soát.

Ví dụ 3: 腐败 (Tham nhũng)

Câu: 如果不加强监督，权力就容易导致腐败。

Pinyin: Rúguǒ bù jiāqiáng jiāndū, quánlì jiù róngyì dǎozhì fǔbài.

Dịch: Nếu không tăng cường giám sát, quyền lực rất dễ dẫn đến tham nhũng.

Ví dụ 4: 击败 (Đánh bại)

Câu: 这位年轻的拳手在比赛中击败了卫冕冠军，一战成名。

Pinyin: Zhè wèi niánqīng de quánshǒu zài bǐsài zhōng jībài le wèimiǎn guànjūn, yī zhàn chéngmíng.

Dịch: Võ sĩ trẻ này đã đánh bại nhà vô địch đương kim trong trận đấu, nổi danh chỉ sau một trận.

Ví dụ 5: 成败 (Thành bại) – Thành ngữ

Câu: 古人云："成败在此一举。" 我们要全力以赴。

Pinyin: Gǔrén yún: "Chéngbài zài cǐ yī jǔ." Wǒmen yào quánlì yǐ fù.

Dịch: Người xưa nói: "Thành bại trong một hành động này." Chúng ta phải dốc toàn lực.

8. BÀI TẬP VẬN DỤNG

Bài 1: Chọn từ thích hợp (失败 / 败坏 / 腐败 / 击败)

由于经营不善，这家公司最终以___告终。
这名官员因___而被开除党籍。
我们必须坚决打击___社会风气的行为。
在决赛中，他们以3比0___了对手。

Bài 2: Hoàn thành câu với cặp từ trái nghĩa

无论成与___，我们都要坚持到底。

Bài 3: Dịch câu sau sang tiếng Trung

"Anh ấy đã hủy hoại danh dự của chính mình vì lòng tham."

ĐÁP ÁN

Bài 1:

失败 (thất bại)
腐败 (tham nhũng)
败坏 (hủy hoại – phong tục)
击败 (đánh bại)

Bài 2:

败 (成败)

Bài 3:

他因为贪婪而败坏了自己的名声。
(Tā yīnwèi tānlán ér bàihuài le zìjǐ de míngshēng.)

9. TÓM TẮT NHANH

Khía cạnh	Nội dung
Từ vựng	败 (Bài)
Nghĩa chính	1. Thua, thất bại 2. Làm hỏng, hư hỏng 3. Thối nát (thức ăn) 4. Suy tàn 5. Thua lỗ
Cấu tạo	贝 (tiền của) + 攵 (tay cầm gậy đập)
Cách nhớ	"Đập phá (攵) của cải (贝)" → phá hủy → thất bại, hư hỏng
Từ ghép HSK6 chính	败坏 (bại hoại, hủy hoại), 失败 (thất bại), 腐败 (tham nhũng), 击败 (đánh bại)
Cặp trái nghĩa	成 (chéng – thành công)
Thành ngữ liên quan	半途而废 (bỏ dở), 拔苗助长 (nóng vội), 骄兵必败 (kiêu binh tất bại), 一败涂地 (thua sạch)

10. LƯU Ý ĐẶC BIỆT CHO HSK6

Trong các bài thi HSK6, chữ "败" thường xuất hiện trong:

Phần đọc hiểu (xã hội, chính trị): "腐败" là từ rất phổ biến trong các bài báo về tham nhũng . "败坏" xuất hiện trong các bài về đạo đức xã hội .
Phần đọc hiểu (kinh doanh, thành công): "失败" xuất hiện trong các bài học về kinh nghiệm thất bại và thành công.
Thành ngữ: "半途而废", "拔苗助长" là các thành ngữ chỉ nguyên nhân dẫn đến thất bại, rất hay xuất hiện .
Phần thi viết: Bạn có thể dùng cặp từ "成败" (thành bại) để tạo sự tương phản khi viết luận.

Mẹo làm bài:

Khi gặp "败坏", hãy nhớ nó thường đi với các danh từ trừu tượng như 名声 (danh tiếng), 风气 (phong tục), 道德 (đạo đức).
"腐败" có hai nghĩa: thức ăn hư hỏng và tham nhũng chính trị. Trong các bài báo HSK6, nghĩa "tham nhũng" phổ biến hơn .
"失败" có thể đứng một mình hoặc trong cặp "成败".